Stanovanje u Evropi postaje luksuz: Cijene rastu brže od plata, mladi najviše pogođeni

30.3.2026

Cijene stanova i kirija širom Evrope bilježe kontinuiran rast, dok prihodi građana ne prate isti tempo. Novo istraživanje projekta HOUSE4ALL pokazuje da je stanovanje sve teže priuštivo, posebno za mlade i samce u velikim gradovima.

Kriza stanovanja u Evropi sve izraženija

Stanovanje postaje jedan od najvećih finansijskih izazova za građane širom Evrope, dok razlika između plata i cijena nekretnina nastavlja da raste.

Prema podacima projekta HOUSE4ALL, koji je razvijen na Tehničkom univerzitetu u Beču u saradnji s međunarodnim partnerima, po prvi put su dostupni uporedivi podaci o cijenama najma i kupovine stanova u odnosu na prihode stanovništva širom Evrope.

Rezultati pokazuju da je problem najizraženiji u velikim gradovima i ekonomskim centrima, gdje cijene stanovanja rastu znatno brže od plata.

Mladi i samci najugroženiji

Najveći pritisak osjećaju mladi ljudi koji žive sami i iznajmljuju manje stanove, gdje je cijena po kvadratnom metru najviša.

U mnogim evropskim državama sve je izraženiji trend odgađanja osamostaljenja, a dio mladih ostaje u roditeljskim domovima upravo zbog visokih troškova stanovanja.

Gradovi i turističke regije najskuplje

Najviše cijene bilježe glavne prijestolnice i ekonomski centri, ali i turističke i obalne regije, gdje dodatni pritisak stvaraju kratkoročni najam i kupovina nekretnina za odmor.

S druge strane, ruralna područja bilježe niže cijene, ali i pad potražnje zbog iseljavanja stanovništva.

Beč kao rijedak primjer stabilnog tržišta

Kao izuzetak u evropskim okvirima izdvaja se Beč, gdje veliki udio gradskih stanova i regulisana politika najma i dalje omogućavaju relativno pristupačne cijene stanovanja.

Model bečkog javnog stanovanja često se navodi kao primjer kako aktivna politika može utjecati na stabilnost tržišta nekretnina.

Klimatske mjere dodatno komplikuju situaciju

Istraživanje upozorava i na dodatni izazov: energetske obnove zgrada, iako neophodne za klimatske ciljeve, u kratkom roku mogu dovesti do rasta kirija.

Taj fenomen, poznat kao „energetska gentrifikacija“, može dovesti do iseljavanja stanara s nižim primanjima iz obnovljenih objekata.

Stanovanje postaje političko pitanje u Evropi

Rastući troškovi stanovanja sve više utiču na političke odluke u evropskim državama, a očekuje se da će ova tema u narednim godinama biti jedan od prioriteta EU politika.