Scena iz filma 'Bosanski lonac'

Austrijski filmski arhiv: Filmski pogled na Balkan posljednjih 30 godina

16.2.2024

U Beču, kažu, Balkan počinje pred kućnim vratima. Još u staroj Austriji Balkan se smatrao velikim rezervoarom mitova između Orijenta i Okcidenta. Od tada, stanovnici Balkana i njihove tradicije oblikuju svakodnevni život Austrijanaca. Austrijski filmski arhiv je stoga pripremio retrospektivu filmskih ostvarenja sa Balkana pod nazivom “Balkan Dreams/Balkan Realities”.

Ovaj filmski prikaz baca pogled na posljednjih turbulentnih 30 godina, pokazuje kroz nekoliko ključnih pozicija iz domena igranih i dokumentarnih filmova međusobne uticaje austrijske i balkanske kinematografije i pokušava pratiti put koji ih spaja u zajedničkom evropskom filmu. Ratovi 1990-ih godina donijeli su prekretnicu: nekadašnje "čudo od mjesta" odjednom je postalo poprište stvarnih, brutalnih događaja koji ostavljaju traga i mijenjaju društvo, a time i kinematografiju.

Filmovi koji će biti prikazani su: “Bosanski lonac”, “Godina poslije Dejtona” režisera Nikolausa Geyrhaltera, “Gori Vatra”, “Grbavica”, “Kameni Grad”, “Korida”, “Maršal”, “Ničija zemlja”, “Pred Doždot”, “Was bleibt/ Šta ostaje/ What remains/ Revisited”, “Život je čudo”, “Medeni mesec”, zatim filmska ostvarenja iz Albanije “Brdo na kojem riču lavice” i “Europa”, “Jugofilm” u režiji Gorana Rebića, te “ 011 Beograd – Opstanak u gradu” u režiji Michaela Pfeifenbergera. “Living collection” predstavlja kolekciju četiri filmska ostvarenja, koja tumače znakove rata. Osnova za film “Tito material” Elke Groen je pronalazak filma u razrušenom kinu u Mostaru, gdje oštećena rola prikazuje izbledjele slike nekadašnjeg hotela Maršal, kojem se rekonstrukcijom daje novi oblik materijalnosti.

Nina Kusturica, u svom esejističkom djelu, rekonstruira sjećanja na bijeg u Austriju i traga za prijateljicom iz djetinjstva. U filmu “Stadt nach dem Krieg – Grad poslije rata”, stanovnici Sarajeva opisuju staze svakodnevnog života oblikovanog radikalnim preuređenjem odnosa i neprestanim borbama za opstanak, dok Selma Doborac u svom filmu “Bio je dan kao bilo koji drugi u proljeće i ljeto” razmatra nepremostivost rata.

Filmovi će u austrijskoj prijestonici biti prikazani od 20. marta do 10. aprila.

Raznovrsne kolekcije Austrijskog filmskog arhiva obuhvataju period od preko 100 godina, od 19. vijeka do danas. U arhivi se trenutno nalazi 200.000 filmova, 2.000.000 fotografija i filmskih kadrova, 48.000 filmskih programa, oko 16.000 postera i preko 40.000 knjiga i časopisa.