Održivo upravljanje tekstilnim otpadom postaje sve važnija tema za gradove. Zbog toga su 4. maja predstavnici Sarajeva i Beča učestvovali u online radionici posvećenoj razmjeni iskustava o aktuelnim izazovima i mogućim rješenjima u ovoj oblasti. Među učesnicima su bili predstavnici regionalne razvojne agencije SERDA, komunalnog preduzeća KJKP Rad, Grada Sarajeva, Srednje škole za tekstil, kožu i dizajn, institucija iz oblasti privrede i uprave, nevladinih organizacija, kao i stručnjaci iz bečke službe za upravljanje otpadom MA 48.

Fokus radionice bio je na prikupljanju, ponovnoj upotrebi i reciklaži tekstila. Posebno se razgovaralo o ulozi cirkularne ekonomije, ponašanju građana, postojećoj infrastrukturi te potrebi za boljim informisanjem o pravilnom odlaganju tekstilnog otpada.

Stručnjaci iz SERDA-e (Sarajevo Economic Region Development Agency) predstavili su trenutne aktivnosti i izazove u Kantonu Sarajevo, naglašavajući da tekstilni otpad postaje sve veći problem za građane i institucije. U okviru Interreg Dunavskog projekta Green-Tex već su razvijena pilot-rješenja za prikupljanje tekstilnog otpada, uključujući kontejnere sa senzorima za praćenje popunjenosti u realnom vremenu i efikasnije planiranje logistike.

Iskustva Beča i novi pristupi

Stručnjaci iz bečkog Odjela za upravljanje otpadom, čišćenje ulica i vozni park (MA 48) predstavili su sistem upravljanja tekstilnim otpadom u Austriji. Procjenjuje se da u Austriji godišnje nastane oko 213.000 tona tekstilnog otpada. Veći dio završava u miješanom komunalnom otpadu, dok se samo oko četvrtine odvaja i prikuplja zasebno.

Jedna od ključnih tema bila je i sve lošija kvaliteta tekstila usljed razvoja „brze mode“ (fast fashion), uz istovremeni rast količina tekstilnog otpada. Ovakvi trendovi predstavljaju veliki izazov za postojeće sisteme obrade i reciklaže.

Posebnu pažnju izazvala je najava Grada Beča da će od 2027. godine zabraniti postavljanje kontejnera za prikupljanje tekstila na javnim površinama. Kao razlozi navedeni su učestale zloupotrebe, nepropisno odlaganje otpada i nedostatak transparentnosti u daljnjem tretmanu prikupljenog tekstila. Umjesto toga, Beč razvija kontrolisanije sisteme prikupljanja putem reciklažnih dvorišta, socijalnih ustanova i lokalnih centara za ponovnu upotrebu. Također, koncept proširene odgovornosti proizvođača (EPR) u budućnosti bi trebao imati važnu ulogu u sektoru tekstila.

I u Beču i u Sarajevu, pored javnih institucija, značajnu ulogu u ponovnoj upotrebi tekstila i razvoju održivih rješenja imaju privatne kompanije i nevladine organizacije. Radionica je pokazala da se oba grada, uprkos različitim okolnostima, suočavaju sa sličnim izazovima — posebno kada je riječ o infrastrukturi, tržišnim uslovima i podizanju svijesti građana. Istovremeno, potvrđen je veliki potencijal za daljnju saradnju, razmjenu znanja i razvoj zajedničkih rješenja.

Više informacija